Meer informatie muziek en energie
Muziek als instrument
Uit onderzoek is gebleken dat zogenaamde harmonieuze tonen bij alle mensen en zoogdieren in het rechter deel van de hersenen worden verwerkt. Dit hersengedeelte wordt geassocieerd met emoties en non-verbale ervaringen, waarmee blijkbaar dus ook harmonieuze tonen worden geassocieerd. Dat iedereen het prettig vindt om deze harmonieuze tonen te horen, is een fundamenteel neurologisch gegeven. Dissonante tonen worden in het linker gedeelte van de hersenen verwerkt, het logische, verbale gedeelte. Ook dit is een universeel gegeven voor zoogdieren en mensen. Mensen uit alle culturen reageren in principe hetzelfde op muziek. Iedereen heeft, naast het fundamentele gegeven om een taal te leren, ook een fundamenteel gevoel voor muziek. Alleen het soort muziek wat we later gebruiken, is afhankelijk van de cultuur waarin we zijn opgegroeid.
De betekenis van ons communiceren ligt maar voor een klein deel in de betekenis van de woorden die we gebruiken. Dit vormt slechts het topje van de ijsberg. Een grotere betekenis ligt in het geluid van de stem, de muzikaliteit. Hieruit halen we de werkelijke betekenis van woorden. De enorme rijkheid van het gesproken woord ligt in de muzikaliteit van de stem.
Muziek zit diep geworteld in onze hersenen. Aangezien we al erg vroeg in ons leven met muziek in aanraking komen, nog eerder dan met taal, zal muziek altijd een rol blijven spelen in ons leven. Oud en bejaard, volledig ontdaan van ons zelfbewustzijn en de mogelijkheid tot verbale communicatie, zullen we nog wel muziek kunnen interpreteren.
De invloed van muziek op onze hersenen
Onze hersenen zijn een complex geheel, waarin ons hele gedrag wordt gevormd. Afhankelijk van wat je doet, zijn er bij het luisteren naar muziek verschillende delen van je hersenen betrokken: luister je specifiek naar het ritme of de harmonie van het geheel, of luister je voor je plezier, om te ontspannen. Maar wat doet muziek dan precies, hoe beïnvloedt het bijvoorbeeld onze emoties? Dit is een erg lastige vraag omdat zoveel dingen onze emoties beïnvloeden. Maar neem bijvoorbeeld de verrassing, één van de basale emoties die we hebben.
Als je muziek beluistert, creëer je voor jezelf een soort verwachtingspatroon. In feite denk je al te weten wat de volgende noot is die gespeeld gaat worden. Als die noot dan niet gespeeld wordt, ben je verrast: de muziek is anders dan je had gedacht. Je hersenen reageren op deze verrassing en dat kunnen we registreren. In een laboratorium van de Universiteit van Marseille wordt met elektroden de elektrische activiteit van de miljarden neuronen in hersenen gemeten. Het blijkt dat er bij het horen van een valse noot een heel andere uitslag geregistreerd wordt dan bij het horen van de juiste noot: de valse noot verrast de toehoorder. Het is af te leiden dat dezelfde hersenactiviteit ook plaatsvindt wanneer je gewoon thuis naar muziek luistert. Hoe muziek onze emoties precies beïnvloedt, weten we nog niet
Muziek en intelligentie
Dr. Frances Rauscher ontdekte het zogenaamde Mozart-effect. Dit houdt in dat kinderen die veel met muziek doen, een verbeterd ruimtelijk inzicht hebben. Deze werking is daadwerkelijk aangetoond!
Muziek en ruimtelijk inzicht hebben een bepaalde prikkelverwerking gemeen. Als je veel naar muziek luistert, stimuleer je deze prikkelverwerking en versterk je daarmee je vermogen om opdrachten uit te voeren die ruimtelijk inzicht vereisen. De muziek van Mozart is hiervoor specifiek geschikt omdat deze composities een bepaalde symmetrie bevatten. Als je actief zelf muziek gaat maken, duurt het effect van vermeerderd ruimtelijk inzicht langer dan het luisteren ernaar. Als jonge kinderen, bij wie de hersenen nog erg kneedbaar zijn, gedurende langere tijd muzieklessen krijgen, veranderen de hersenen waardoor ze langer een verbeterd ruimtelijk inzicht hebben. Het blijkt dat kinderen met muziekles zich beter een voorstelling van dingen kunnen maken en gebeurtenissen beter in de tijd kunnen ordenen. Het effect van de muzieklessen houdt echter geen stand als je na een jaar met de lessen ophoudt. Als de muzieklessen gegeven blijven worden, is er een constante verbetering te zien in het ruimtelijk inzicht.
Muziek als verdover
De invloed van muziek op intelligentie is dus een langdurig proces, dat al in de vroege kinderjaren begint. Er zijn echter ook wetenschappers die muziek gebruiken als een alledaags gereedschap. In het ziekenhuis van Lüdenscheid in Duitsland wordt muziek gebruikt om mensen te verdoven tijdens operaties!
Wanneer een patiënt in dit ziekenhuis wordt opgenomen, wordt niet alleen een medische anamnese afgenomen maar ook een muzikale. Naar welke muziek luistert de patiënt het liefst, waar wordt hij rustig van, of vrolijk? Wanneer de patiënt daarna geopereerd moet worden, krijgt hij een koptelefoon met muziek op, die hij gedurende de hele operatie op moet houden. Door de muziek is de patiënt minder gestrest en blijven bloeddruk en hartritme op peil. Hierdoor is een kleinere dosis van de gangbare verdovende middelen nodig dan anders het geval zou zijn, soms tot wel 50% minder. Het bewijs van de werking van muziek bij verdovingen is meetbaar. De bloeddruk, hartslag en hoeveelheid stresshormoon is lager bij mensen die naar muziek luisteren. Muziek is bij alle soorten verdovingen toe te passen en
alle soorten muziek komen hiervoor in aanmerking, afhankelijk van de patiënt. Zelfs harde technomuziek kan verdovend werken! Vooral jongeren gebruiken deze muziek om tot rust te komen. Bij het horen ervan wanen ze zich op een techno-party in plaats van in de operatiekamer, waardoor de stress verlaagd wordt. Hierdoor zijn minder verdovingsmiddelen nodig. Uit onderzoek aan de Erasmus Universiteit van Rotterdam blijkt dat er geen veranderingen optreden in de gehoorgang, zelfs niet bij diepe narcose. Je blijft de muziek dus altijd horen.
